Je bent bijna klaar om een huismerk cartridge te bestellen. Goedkoper, zelfde kwaliteit. Maar dan kruipt er toch een twijfel in: "Wat als mijn printer kapotgaat? Verlies ik dan mijn garantie?"
Dat is precies wat printerfabrikanten willen dat je denkt.
Het antwoord is simpel: nee, je printergarantie vervalt NIET. De wet beschermt je. En HP heeft er al een rechtszaak over verloren.
Wat zegt de wet?
In Nederland geldt de Europese richtlijn 2019/771. Die is in april 2022 opgenomen in het Nederlands Burgerlijk Wetboek. De kern: jij hebt recht op een product dat 2 jaar doet wat het moet doen.
Als je printer kapotgaat tijdens die periode, kan de fabrikant de garantie weigeren. Maar alleen als hij kan bewijzen dat de schade is veroorzaakt door jouw cartridge. Niet door jou te verdenken. Door het te bewijzen.
Dat is een hoge lat. En in de praktijk haalt bijna geen enkele fabrikant die lat.
Wie moet wat bewijzen?
De wet verdeelt de bewijslast zo:
Eerste 6 maanden na aankoop: De fabrikant of verkoper moet bewijzen dat het probleem niet aanwezig was bij levering. Jij hoeft niets te bewijzen.
Na 6 maanden: Jij moet aantonen dat het defect al bestond bij levering. Maar als het gaat om een garantieweigering op basis van jouw cartridge, moet de fabrikant nog steeds bewijzen dat jouw cartridge de directe oorzaak is van de schade.
Een foutmelding op het scherm is geen bewijs. Een kapotte printkop na twee jaar gebruik is geen bewijs. "De klant gebruikt een huismerk cartridge" is geen bewijs.
Fabrikanten mogen je hier wettelijk niet toe dwingen
Er is nog een tweede bescherming. Europese mededingingsregels verbieden fabrikanten om gekoppelde verkoop te verplichten. Dat betekent: HP mag je niet verplichten om HP-cartridges te kopen om je printer te mogen gebruiken. Canon ook niet. Geen enkele fabrikant.
Dit valt onder artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Selectieve distributiestelsels die concurrenten buitensluiten, zijn verboden tenzij ze voldoen aan strenge voorwaarden. Printers en cartridges voldoen daar niet aan.
In december 2024 oordeelde de rechtbank Amsterdam dat het selectieve distributiestelsel van HP in strijd is met het kartelverbod. HP's marktaandeel is te groot voor een vrijstelling. De uitspraak (ECLI:NL:RBAMS:2024:7935) is bindend.
HP verloor al een rechtszaak over dit onderwerp
In september 2016 stuurde HP een firmware-update naar miljoenen printers wereldwijd. Na die update weigerden de printers huismerk cartridges. Die werkte de dag ervoor nog prima.
Stichting 123inkt-Huismerk Klanten stapte naar de rechter. Eerst naar de rechtbank Amsterdam. Daarna, in beroep, naar het gerechtshof Amsterdam.
Op 17 december 2019 verloor HP het hoger beroep. Het gerechtshof was duidelijk: HP had onrechtmatig gehandeld. De stichting had recht op schadevergoeding namens de gedupeerde klanten.
HP mocht consumenten ook niet langer misleiden met garantieboodschappen over huismerk cartridges.
Dat is geen interpretatie. Dat is een rechterlijke uitspraak.
Wat doe je als een fabrikant toch de garantie weigert?
Het kan voorkomen dat een servicemedewerker of webformulier stelt dat je garantie vervalt door het gebruik van huismerk cartridges. Dit is onjuist. Zo ga je ermee om:
Stap 1: Vraag om schriftelijke bevestiging.
Zeg: "Ik wil graag een schriftelijke verklaring met de concrete reden voor de garantieweigering en het bewijs dat mijn cartridge de oorzaak is van dit defect." Veel servicediensten trekken dit meteen in.
Stap 2: Verwijs naar de wet.
Noem Richtlijn 2019/771 en artikel 7:18 BW (het conformiteitsbeginsel). Je hoeft geen jurist te zijn. De verwijzing alleen is al genoeg.
Stap 3: Dien een klacht in.
Kom je er niet uit? Dien een klacht in bij de Consumentenbond of start een procedure via het Europees ODR-platform (Online Dispute Resolution). Bij aankopen onder €5.000 kun je ook naar de Geschillencommissie.
Stap 4: Schakel je creditcardmaatschappij in.
Heb je betaald met creditcard? Veel kaarthouders hebben aanvullende aankoopbescherming. Dit is een optie als de verkoper niet meewerkt.
Wat fabrikanten wel mogen doen
Ter volledigheid: fabrikanten mogen je wel informeren dat je een niet-originele cartridge gebruikt. Ze mogen een melding op het scherm tonen. Ze mogen adviseren originele cartridges te gebruiken.
Wat ze NIET mogen:
- Je printer blokkeren via een firmware-update (zie HP-zaak 2019)
- De garantie weigeren zonder concreet bewijs dat jouw cartridge de schade veroorzaakte
- Je misleiden over het verlies van garantierechten
Wat is het verschil tussen fabrieksgarantie en wettelijke garantie?
Dit verwarren veel mensen. Het zijn twee verschillende dingen.
Fabrieksgarantie is wat de fabrikant zelf belooft. HP zegt: "Deze printer werkt 1 jaar." Canon zegt: "2 jaar." Die voorwaarden stelt de fabrikant zelf op. En in die voorwaarden staat soms ook: "Alleen geldig bij gebruik van originele cartridges."
Wettelijke garantie is wat de wet jou geeft. Die staat los van wat de fabrikant belooft. Op basis van Richtlijn 2019/771 heb je recht op een printer die 2 jaar naar behoren functioneert. De fabrikant kan die rechten niet wegschrijven in zijn eigen kleine lettertjes.
Met andere woorden: ook als de fabrieksgarantie in theorie vervalt, blijft jouw wettelijk recht overeind. Je kunt altijd een beroep doen op non-conformiteit als de printer binnen 2 jaar na aankoop kapotgaat zonder aantoonbare oorzaak door jou.
Hoe zit het met Canon, Epson en Brother?
Tot nu toe hebben we HP veel besproken, omdat HP de meeste rechtszaken verloor. Maar de regels gelden voor alle fabrikanten.
Canon, Epson en Brother hanteren dezelfde tactiek. Ook zij communiceren dat gebruik van huismerk cartridges "invloed kan hebben op de garantie." Juridisch gezien is die stelling even zwak als bij HP.
Het verschil is dat HP actief firmware-updates gebruikte om cartridges te blokkeren. Dat is een stap verder dan een waarschuwing. En dat kostte HP een rechtszaak.
Epson gebruikt een vergelijkbare methode: de Epson Status Monitor geeft meldingen over "niet-originele inkt" en sommige modellen blokkeren bepaalde functies. Ook dit is juridisch aanvechtbaar als de printer daardoor niet meer normaal functioneert.
De regel is steeds dezelfde: een melding mag. Blokkeren mag niet. En garantie weigeren mag alleen met bewijs.
Huismerk cartridges en de kwaliteit van je prints
De angst voor garantieverlies gaat hand in hand met een andere angst: dat huismerk inkt slechter is. Dat de kleur afwijkt. Dat de cartridge lekt. Dat de printkop verstopt raakt.
Die angst is begrijpelijk. Maar hij klopt niet als je de juiste leverancier kiest.
Goede huismerk cartridges worden gemaakt in Europa. Ze gebruiken originele chips, niet goedkope kopieën. Ze zijn getest op pagina-opbrengst en afdrukkwaliteit. En ze worden geleverd met 2 jaar garantie.
De Consumentenbond heeft cartridges getest. Huismerk cartridges scoorden vergelijkbaar met originelen op kleurnauwkeurigheid en pagina-opbrengst. Het enige echte verschil: de prijs.
Dat verschil is aanzienlijk. Een set originelen voor een veelgebruikte HP of Canon kost al snel €30-40. Een huismerk set voor hetzelfde model kost de helft of minder. Over een jaar printen tikt dat verschil hard op.
Kosten vergelijken? Dat mag ook
Als jouw garantierechten volledig beschermd zijn, vervalt het laatste argument voor het kopen van originele cartridges in de meeste gevallen.
Een originele HP 304 zwart kost gemiddeld €14. Een huismerk equivalent kost bij ons minder dan de helft. Zelfde chips, zelfde printvolume, gemaakt in Europa, 2 jaar garantie.
Jaar na jaar tikt dat verschil op. Twee cartridges per maand: al snel €150-200 per jaar bespaard. Met de wet aan je kant.
Veelgestelde vragen over printergarantie en huismerk cartridges
Samenvatting
- Je printergarantie vervalt NIET door het gebruik van huismerk cartridges.
- De fabrikant moet bewijzen dat jouw cartridge de directe oorzaak is van het defect. Dat is een hoge lat.
- Europese wet (Richtlijn 2019/771) beschermt je. Fabrikanten mogen je niet verplichten originelen te kopen.
- HP verloor in 2019 een rechtszaak over firmware-blokkades en misleidende garantieboodschappen.
- In december 2024 oordeelde de rechtbank Amsterdam dat HP's distributiestelsel in strijd is met het kartelverbod.
- Word je garantie onterecht geweigerd? Vraag om schriftelijk bewijs en verwijs naar de wet.
Laat een reactie achter