Tonerpoeder gemorst? Begin met koud water en een droge doek, en pak niet je gewone stofzuiger. Toner bestaat uit extreem fijne deeltjes. Een normale stofzuiger blaast die deeltjes via de uitblaas gewoon weer je kamer in, en HP waarschuwt in het veiligheidsinformatieblad van zijn eigen toner dat fijn poeder een explosief stof-luchtmengsel kan vormen.

Dit artikel gaat over laserprinters en tonerpoeder. Heb je een inkjetprinter en is er inkt gelekt, dan geldt een ander verhaal. Inkt is vloeibaar en vraagt een andere aanpak.

Hieronder staat wat je wel doet, in welke volgorde, en waar je moet stoppen.


Eerst: zet de printer uit

Is de toner in of rond de printer terechtgekomen, doe dan dit voordat je iets anders aanraakt:

  • Zet de printer uit met de aan-uitknop.
  • Haal de stekker uit het stopcontact.
  • Laat het apparaat minstens dertig minuten afkoelen.

Die laatste stap is geen overdreven voorzichtigheid. De fuser-unit in een laserprinter smelt de toner op het papier en wordt daarbij heet. Brother waarschuwt in de eigen onderhoudsinstructies letterlijk dat onderdelen binnenin na gebruik erg heet zijn.

En blaas nooit los poeder weg. Niet met je mond en niet met een spuitbus perslucht. Brother raadt spuitbussen bij het reinigen af vanwege brand- en schokgevaar. Bovendien verspreid je het poeder dan door de hele ruimte.


Wat je aantrekt voordat je begint

Voor een klein beetje poeder is dit overdreven. Voor een gescheurde cartridge niet.

  • Rubberen of latex handschoenen. Het HP-veiligheidsinformatieblad noemt rubberen handschoenen bij het hanteren van toner.
  • Kleding die vies mag worden, of een schort.
  • Bij een grote hoeveelheid: een stofmasker en een veiligheidsbril. HP noemt die voor situaties zoals een grote morsing.
  • Open een raam. Zorg voor gewone ventilatie zonder tocht, want een luchtstroom blaast het poeder juist rond.

Houd kinderen en huisdieren uit de ruimte tot je klaar bent.


Stap voor stap: toner van een harde vloer

  • Raap eerst de grote brokken op. Een gescheurde cartridge geeft vaak klontjes. Pak die met de hand of met een stuk karton op en doe ze in een plastic zak die je kunt dichtknopen.
  • Veeg de rest bij elkaar. Gebruik een zachte bezem of een stuk stevig papier en werk van buiten naar binnen. Rustige, korte bewegingen. Ga niet vegen alsof je zand opruimt.
  • Neem de laatste laag op met een vochtige doek. Koud water, geen warm. Vouw de doek na elke veegbeweging schoon om, zodat je het poeder niet uitsmeert.
  • Gooi doeken en zak in de restafvalzak en knoop die dicht.
  • Was daarna je handen met milde zeep en water, zoals het HP-veiligheidsinformatieblad voorschrijft.

Op een gladde vloer werkt dit prima. Op tapijt is het lastiger, want het poeder zakt tussen de vezels. Dan moet je toch zuigen, en daarvoor gelden de regels hieronder.


Stofzuigen: alleen met de juiste stofzuiger

Dit is het punt waar de meeste mensen de fout in gaan.

Het veiligheidsinformatieblad van HP is er duidelijk over. Verzamel tonerstof met een stofzuiger die is uitgerust met een HEPA-filter. Vermijd het opwaaien van stof tijdens het opruimen en gebruik explosieveilige elektrische apparatuur. Het blad noemt ook expliciet dat fijn poeder explosieve stof-luchtmengsels kan vormen.

Wat dat praktisch betekent:

  • Een gewone huisstofzuiger zonder HEPA-filter is de verkeerde keuze. De deeltjes zijn kleiner dan wat zo'n filter tegenhoudt en komen er aan de achterkant weer uit.
  • Een stofzuigerzak is geen filter. Toner gaat er dwars doorheen.
  • Voor een grote hoeveelheid bestaat speciaal gereedschap, de zogeheten tonerstofzuiger. Verhuurbedrijven en installateurs hebben die.
  • Ben je niet zeker van je stofzuiger, zuig dan niet. Veeg en dep.

Heb je toch met een gewone stofzuiger gezogen, zet het apparaat dan buiten uit en vervang de zak en het filter buiten. Niet boven de vuilnisbak in de keuken.


Toner op je kleding

Hier is de regel simpel en hij is precies andersom dan mensen denken.

Veeg de toner eerst af met een droge doek. Was het kledingstuk daarna direct in koud water. Dat staat zo in de instructies van Brother, en HP zegt in zijn eigen documentatie hetzelfde over koud water.

Waarom? Toner is bedoeld om onder hitte te smelten en aan papier te hechten. Warm water doet in je wasmachine hetzelfde met de vezels van je shirt. Dan zit de vlek er voorgoed in.

Dus: geen warm sop, geen heet programma, en zeker niet meteen in de droger.


Toner op je huid of in je ogen

  • Huid: wassen met milde zeep en water. Blijft de irritatie, ga dan naar een arts.
  • Ogen: niet wrijven. Spoel meteen met veel schoon, lauwwarm water bij lage druk, minimaal vijftien minuten lang. Houdt de irritatie aan, raadpleeg een arts.
  • Ingeademd: ga naar de frisse lucht. Blijft de irritatie, raadpleeg een arts.

Deze stappen staan letterlijk in het HP-veiligheidsinformatieblad voor tonercartridges. Let op het verschil: koud water voor stof, lauwwarm water voor je ogen.


Toner in de printer zelf

Zit er los poeder binnenin, dan is de aanpak anders dan bij een vloer.

Wat je wel doet

  • Haal de tonercartridge en de drumeenheid er voorzichtig uit en leg ze op een oude krant.
  • Veeg losse toner op de behuizing weg met een droge, zachte doek.
  • Laat de printer met de kleppen open even luchten.

Wat je niet doet

  • Het groene of glanzende oppervlak van de drum aanraken. Vingerafdrukken zie je terug op elke afdruk.
  • De transportrol aanraken. Brother waarschuwt daar apart voor.
  • Reinigingsmiddelen met ammoniak gebruiken, of alcohol op glasdelen. Brother raadt beide af.
  • Water in de printer spuiten of sprayen.

Zit het poeder diep in het apparaat, bijvoorbeeld rond de fuser, stop dan. Dat is geen doe-het-zelfklus. Neem contact op met de fabrikantondersteuning van je printer of met een reparateur. Blijf ook niet doorprinten in de hoop dat het "vanzelf wegprint". Je krijgt dan vegen op elke pagina en verspreidt de toner verder.

Zie je na het schoonmaken nog steeds vlekken of strepen, kijk dan bij afdrukkwaliteit van je laserprinter verbeteren.


Wat je met de lege of kapotte cartridge doet

Gooi een tonercartridge nooit in het vuur en verbrand hem niet. Verhitte toner kan ernstige brandwonden veroorzaken, staat in het veiligheidsinformatieblad van HP. Datzelfde blad waarschuwt tegen het versnipperen van een cartridge zonder maatregelen tegen stofexplosie.

Bewaar reservetoners droog, op kamertemperatuur en buiten bereik van kinderen. Leg ze niet naast de verwarming en niet in een schuurtje dat in de zomer bloedheet wordt.

Een kapotte cartridge lever je in bij een inzamelpunt of stuur je terug via een inleverprogramma. Dat is beter dan het restafval, en het scheelt ook nog eens grondstoffen.


Voorkomen dat het nog eens gebeurt

  • Schud een nieuwe toner altijd boven een oude krant, niet boven het tapijt of je bureau.
  • Houd een cartridge horizontaal als je hem draagt. Rechtop dragen laat poeder langs de afdichting ontsnappen.
  • Bewaar cartridges in de originele verpakking tot je ze gebruikt.
  • Trek een cartridge niet met kracht uit de printer. Zit hij vast, kijk dan eerst of er een vergrendeling los moet.

Ga je een reservetoner aanschaffen, let dan op de verpakking en de garantietermijn. Bij huismerktoners van Inktentonervoordeel.nl geldt 2 jaar garantie en 180 dagen om te retourneren. Komt een cartridge lek of beschadigd aan, meld dat dan binnen drie werkdagen. Meer over de keuze tussen origineel en huismerk staat in dit artikel over huismerk toner kopen, en de prijsverschillen per merk staan in dit overzicht van goedkope tonercartridges.

Zoek je een vervangende toner, gebruik dan het cartridgenummer van je oude toner in de zoekfunctie. Dat is de snelste manier om de juiste uitvoering en de losse kleuren te vinden.

>> Bekijk het toneraanbod


Conclusie

Gemorste toner ruim je op met een droge doek en koud water, niet met warm water en niet met je gewone stofzuiger. Zuigen doe je alleen met een HEPA-filter, omdat fijn tonerstof anders de ruimte in wordt geblazen en volgens het veiligheidsinformatieblad van HP een explosief stof-luchtmengsel kan vormen.

De belangrijkste stopvoorwaarde: zit het poeder diep in de printer of rond de fuser, ga dan niet zelf verder. Stekker eruit, laten afkoelen en contact opnemen met de fabrikantondersteuning of een reparateur.


Veelgestelde Vragen over gemorste toner

Is tonerpoeder gevaarlijk?
Het veiligheidsinformatieblad van HP voor tonercartridges classificeert het product niet als gevaarlijk voor de gezondheid, maar geeft wel duidelijke voorzorgsmaatregelen. Adem het stof niet in, houd het uit de buurt van eten en drinken, en was je handen na afloop.
Mag ik toner opzuigen met mijn gewone stofzuiger?
Beter van niet. HP schrijft voor om tonerstof te verzamelen met een stofzuiger met HEPA-filter en om stofvorming tijdens het opruimen te vermijden. Een gewone huisstofzuiger blaast de fijnste deeltjes weer naar buiten.
Waarom moet toner met koud water uit kleding?
Toner is gemaakt om onder hitte te smelten en te hechten. Warm water laat het poeder in de vezels vastzetten. Brother schrijft daarom voor: eerst afvegen met een droge doek, daarna direct wassen in koud water.
Wat doe ik als er toner in mijn oog komt?
Niet wrijven. Spoel direct met veel schoon, lauwwarm water bij lage druk gedurende minstens vijftien minuten. Blijft de irritatie, raadpleeg dan een arts.
Kan ik gewoon doorprinten als er toner in de printer is gemorst?
Doe dat niet. Los poeder geeft vegen op elke pagina en verspreidt zich verder door het apparaat. Zet de printer uit, haal de stekker eruit, laat hem afkoelen en ruim eerst op.
Hoe gooi ik een gescheurde tonercartridge weg?
Doe hem in een dichte zak en lever hem in bij een inzamelpunt of via een inleverprogramma. Verbrand een cartridge nooit en versnipper hem niet.

Bronnen